Let’s talk about juristen

as-togaJuristen. U kent ze wel. Ze gebruiken pen en papier om iets op te schrijven. Als enige beroepsgroep in Nederland hanteren ze nog een fax-apparaat om op het laatste moment een processtuk te verzenden naar de rechtbank. Als iets digitaal is printen ze het uit, want ze lezen nou eenmaal graag van papier. En ze zijn dol op woorden. Veel woorden. Woorden ook die met een bepaalde blik worden uitgesproken. De ‘politiek’ bijvoorbeeld is zo’n woord; u herkent deze blik aan een gelaatsuitdrukking waarbij de ogen omhoog gaan en lippen worden samengeperst; de laagdunkende blik. De woorden ‘beleidsmedewerker’ of ‘management’ gaan vaak samen met een blik die nog het meest in de buurt komt van pure wanhoop. Maar bij een woord als ‘wettelijk voorschrift’ of ‘de rechter’ zie je de op het eerste gezicht wat streng en formele jurist ontdooien. De jurist komt thuis! Hij ontspant, begrijpt de taal, weet wat van hem verwacht wordt en gaat aan het werk. Juristen zijn niet altijd populair. Er worden pogingen gedaan om het openbaar bestuur te dejuridiseren, het taalgebruik van juristen moet worden aangepast en hun invloed is behoorlijk afgenomen. Juristen werden door Zuurmond zelfs genoemd als faalfactor voor falende overheids- ICT-projecten. Maar ik, en in deze kwestie ben ik verre van neutraal te noemen, vind dit VOLKOMEN onterecht. Een jurist die werkt voor de overheid heeft net als elke andere ambtenaar het algemeen belang voor ogen dat hij wil dienen. En het is in het algemeen belang dat de overheid zich in de uitvoering houdt aan de regels. Net zoals het in het algemeen belang is dat de overheidstaken efficiënt en effectief worden uitgevoerd, zonder onderscheid te maken tussen burgers, en binnen de taakstellingen die het bestuur opgelegd heeft gekregen. Soms zijn al deze algemene belangen tegenstrijdig, dat is wat het werken voor de overheid juist zo boeiend maakt. Maar als u in uw ICT-project niet voor vervelende (en duur te repareren) verassingen wil komen te staan, is het de kunst samen te werken met juristen. U wilt een bijdrage leveren aan de uitvoering met een automatiseringsproject dus dan zal het resultaat daarvan stand moeten kunnen houden voor de rechter. Alleen een struisvogel wil niet weten of het systeem producten oplevert die wel door het management maar niet door de rechter geaccepteerd worden; de uitvoering is immers ook niet gediend met rechtszaken die verloren worden.

Hoe dan om te gaan met deze in uw ogen behoudende en ouderwetse collega zonder iPad? Simpel; wacht niet maar schakel hem direct in! NU! En niet als allerlaatste als u het rijtje COPAFIJTH gaat afvinken. Want ook juristen remmen niet graag af en racen liever met u mee vooruit. Het moment waarop de jurist betrokken wordt in het project, maakt het echter vaak onmogelijk om mee te rennen. Dan blijken er namelijk al diverse keuzes gemaakt te zijn die niet meer ongedaan kunnen worden. Daarom hier nog drie belangrijke tips als u de uitvoering van een taak (vaak een wet!) solide (‘robuust’) wilt automatiseren.

1) Zie de jurist als een van u. Hij praat misschien raar, maar u ook! U bent het ergens in de loop van uw leven normaal gaan vinden om het te hebben over inrichting terwijl u het dan niet heeft over het plaatsen van meubels in een ruimte. U praat zomaar over kanalen en denkt daarbij niet aan water of u heeft het over een box en dan bedoelt u niet het meubelstuk met spijlen waarin een baby geplaatst kan worden ter bescherming van de rust van zijn ouders. Net als u vertaalt de jurist uw plannen in regels en legt er een ander beeld op. U doet dat via redeneerregels en enen en nullen. Juist de systematische en haast wiskundige benadering van een probleem door zowel juristen als ICT-ers maakt een samenwerking uiterst succesvol. Beiden zijn gewend een redenering op te bouwen met een duidelijk begin en eind. Ik zelf vind het daarom altijd een verademing om met ICT-ers te werken.

2) Voor de hand liggend misschien, maar in de praktijk helaas volstrekt niet; laat het denken over de interpretatie van een wet die u aan het automatiseren bent aan de jurist over. Ieder zijn vak. De jurist gaat niet programmeren en de architect of ontwikkelaar zou niet moeten gaan interpreteren.

3) Mijn laatste advies aan u is er een die eigenlijk voor alle disciplines geldt die u betrekt in het project; laat u alleen adviseren door mensen die de uitvoering kennen. Dit geldt dus ook voor de jurist die u vraagt; neem geen genoegen met stafjurist, maar vraag naar degene die de rechtszaal kent, die weet wat er juridisch gezien van de uitvoering wordt verwacht en die weet hoe het primaire proces in elkaar zit. Alleen deze jurist namelijk weet dat de uitvoering doorgaans niet of nauwelijks bepaald wordt door het recht maar door capaciteit, technologische uitvoerbaarheid en politieke afwegingen. Op deze manier levert uw volgende automatiseringsproject vast en zeker een systeem op waarmee de uitvoering écht vooruit kan.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s