Aandacht voor rechtsbescherming bij geautomatiseerde ketenbesluiten

Toen ik jaren geleden begon met mijn onderzoek naar Geautomatiseerde ketenbesluiten en rechtsbescherming, vertelde ik andere mensen natuurlijk enthousiast over mijn onderwerp. Vaak kreeg ik dan wat glazige blikken, een schouderklopje en de geruststelling ‘die is voorlopig even van de straat’. Juristen begrepen er nog het minst van. Ik denk dat dat komt om 2 redenen.

Mijn onderzoek ging over besluiten van een computer, een fenomeen waar men liever niet aan denkt. Dat sommige juridische beslissingen al sinds de jaren ’70 door computers werden genomen en dat de overheid hierdoor compleet veranderd is, speelt nauwelijks een rol in de juridische beleving van de praktijk. Dit komt ook omdat juristen vaak alleen geconfronteerd worden met conflicten. Als een burger het niet eens is met een besluit gaat hij in bezwaar of dient hij een klacht in, en juist dan komt er weer een mens aan te pas. Daardoor blijft de start, het computerbesluit, vaak wat onzichtbaar.

Ten tweede gaat mijn onderzoek over besluiten die gaan over geld. Rechtsbescherming en geld ligt altijd wat gecompliceerd. Het omhakken van een verkeerde boom, onterecht een verblijfsvergunning weigeren zijn handelingen die onomkeerbaar zijn en die vervolgens ter genoegdoening in geld worden uitgedrukt. Daarvan weet iedereen dat het maar een ‘next best’ oplossing is. Beter was de fout niet gemaakt.

Maar geld is al geld, dus als er iets fout gaat, ach, dan verrekenen we het, en is alles weer goed. Inmiddels weten we dat dit anders ligt, ook voor conflicten tussen de overheid en de burger. De tv-serie Schuldig en het werk van Jesse Frederik maken dat we zicht hebben gekregen op de ontwrichtende werking van geld, of beter het ontbreken daarvan. Iemand die een tijd lang ten onrechte geen geld krijgt en na een half jaar weer wel, wordt vaak niet gecompenseerd voor alle neveneffecten die optreden. Het niet kunnen betalen van de huur, het oplopen van schulden en de extra incassokosten. Het idee dat geschillen over geld minder boeiend zijn, zien we ook terug in de Algemene wet bestuursrecht. Er gelden minder zware voorbereidingseisen voor de overheid bij besluiten over geld (artikel 4:12 Awb).

En toen: was het onderzoek af!

Het was dan ook een vreemde gewaarwording om na al die tijd van relatieve inhoudelijke eenzaamheid, te zien dat er aandacht kwam voor het onderzoek en voor de conclusies. Er werden zelfs kamervragen gesteld over mijn proefschrift en er kwamen Antwoorden !

Maatschappelijke aandacht voor de resultaten van je onderzoek is niet de reden waarom je een wetenschappelijk onderzoek verricht, maar het is wel mooie mazzel als het gebeurt. Hoe mooi zou het zijn als de rechtsbescherming ook nog daadwerkelijk verbetert!

Hier een overzicht van het onderzoek in de media:

agconnect

Katholiek Nieuwsblad 16 februari 2018 pagina 7

 

in iBestuur

Prof. Prins over mijn onderzoek in NJB Vooraf

SC: Document_uit_27547259-2

Op Univers.nl en een interview in iBestuur

In artikel van NRC 

en  Financieel dagblad 

2 gedachten over “Aandacht voor rechtsbescherming bij geautomatiseerde ketenbesluiten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s